Biovet » Mầm bệnh cầu trùng và những ứng dụng vào thực tế

Mầm bệnh cầu trùng và những ứng dụng vào thực tế

Khái niệm bệnh

Bệnh cầu trùng trên heo do 1 loài ký sinh trùng có tên là coccidia sống và nhân lên trong tế bào vật chủ, thường là trong đường ruột gây ra chủ yếu trên heo con 7-10 ngày tuổi. Biểu hiện chính của heo bệnh thường là tiêu chảy phân màu vàng đến xám sền sệt và chuyển sang lỏng hơn khi nhiễm trùng nặng hơn. Người heo con dính đầy phân lỏng, luôn ẩm ướt và có mùi ôi của sữa chua.

cau-trung-heo

Nguồn internet

Ứng dụng thực tế: Trường hợp heo con tiêu chảy mà điều trị bằng kháng sinh không thấy hiệu quả → nghi ngờ heo nhiễm cầu trùng.

Vòng đời của cầu trùng

Trứng cầu trùng trong cơ thể heo bệnh theo phân ra ngoài môi trường và phát triển dần thành bào tử rồi thành các kén bào tử. Kén bào tử này có thể vào cơ thể heo và gây bệnh trong vòng 12-24h ở 20-35oC.

Sau khi các bào tử trong kén đi qua miệng heo vào đến ruột non thì tiếp tục phát triển và trải qua 3 giai đoạn để hình thành nên các bào tử mới (như hình dưới).

vong-doi-cau-trung-heo

Vòng đời cầu trùng.

Ứng dụng thực tế : 

3 giai đoạn phát triển của trứng cầu trùng trong ruột heo diễn ra trong vòng từ 5-10 ngày. Sau thời gian đó, heo bắt đầu có các biểu hiện triệu chứng tiêu chảy đầu tiên. Chính bới vậy, Giả sử heo con sơ sinh nhiễm bệnh ngay từ 1 ngày tuổi thì ít nhất phải 5 ngày sau heo mới tiêu chảy  những heo con tiêu chảy nhỏ hơn 5 ngày tuổi chắc chắn không phải do mắc bệnh cầu trùng.

Cầu trùng sống và nhân lên trong tế bào vật chủ chủ yếu là tế bào đường ruột → gây tổn thương đường ruột và tiêu chảy.

Vòng đời của cầu trùng trải qua 2 giai đoạn lớn: giai đoạn trong cơ thể heo và giai đoạn ngoài cơ thể heo (trong môi trường sống). Muốn tiêu diệt cầu trùng ta phải tiến hành tiêu diệt 1 trong 2 hoặc cả 2 giai đoạn lớn đó. Tuy nhiên, trứng cầu trùng ngoài môi trường có sức đề kháng rất cao với các thuốc sát trùng nên rất khó tiêu diệt. Bởi vậy, biện pháp phòng bệnh hiệu quả đối với cầu trùng chính là đưa các thuốc đặc trị cầu trùng vào hệ thống tiêu hóa của từng cá thể heo con để tiêu diệt chúng ngay từ trong cơ thể heo.

Các đặc điểm của mầm bệnh

Mầm bệnh cầu trùng heo gồm có 3 loại, loại 1 tên là Isospora, gây bệnh chủ yếu cho heo con từ 7-21 ngày tuổi. Đa phần trong thực tế heo mắc bệnh cầu trùng là do Isospora suis gây ra. Loại 2 tên là Eimeria, heo con từ 1-3 tháng tuổi thường mang mầm bệnh này trong cơ thể nhưng hầu như không có biểu hiện triệu chứng gì ra ngoài. Loại 3 tên là Cryptosporidia hầu như không thấy gây bệnh cho heo.

Sức đề kháng và khả năng gây bệnh: Trứng cầu trùng kháng với hầu hết các loại thuốc sát trùng nên nó có thể tồn tại rất lâu trong môi trường. Điều kiện thích hợp nhất cho mầm bệnh lây nhiễm là từ 20-36oC, là khung nhiệt độ thường gặp trong các ô chuống nái đẻ → điều này lý giải tại sao hầu hết heo con ở các trang trại lại rất dễ dàng mắc cầu trùng nếu không được phòng bệnh ngay từ đầu.

Ứng dụng thực tế: Đối với cầu trùng, chỉ cần quan tâm chủ yếu đến heo con từ 7-21 ngày tuổi. Heo có biểu hiện tiêu chảy sớm nhất là lúc 7 ngày tuổi, nghĩa là khi heo con được 2 ngày tuổi, mầm bệnh đã xâm nhập vào cơ thể heo → ủ bệnh trong ruột non của heo (trải qua 3 giai đoạn) trong 5 ngày → đến 7 ngày tuổi thì heo bị tiêu chảy. Bởi vậy, muốn phòng bệnh cầu trùng hiệu quả, nhất định phải phòng cho heo con lúc 1 hoặc 2 ngày tuổi.

Nguồn: vietdvm